Ekspresi narsis-ku

(Dimuat dina Mangle no.1987, 21-27 Oktober 2004)

Aya ondangan reuni. Moal didatangan. Lain embung gaul, lain teu hayang silaturahmi jeung babaturan keur di SMA, tapi hoream nyanghareupan pertanyaan-pertanyaan kliseu anu pasti bakal kalaluar tina biwir maranehna, saperti: “Meunangkeun urang mana?”, “Geus boga sabarahiji bati teh?” Lamun dijawab sajujurna yen kuring nepi ka danget ieu masih keneh nyorangan, pasti bakal naranya deui bari nganaha-naha. “Kutan can kawin?”, Naha bet bisa kitu?”, “lain lelesaheun mah?”, “Tong pipilih teuing atuh!”
Enya, ku naon atuh nya? Da usaha mah enggeus. Diamprok-amprok ku babaturan mindeng, tapi hese rek copna. Aya kuringna daek, susuganan surup jeung lelembutan, ituna teu mere respon deui sabada panggih teh. Atawa, ituna kaciri aya minat, kuringna teu purun lantaran sipatna teu parok jeung hate. Tapi disebut pipilih mah teu rumasa. Nu penting mah bageur jeung bener pijodoeun teh. Atuh leuwihna ti eta hayang anu gede tanggung jawabna ka kulawarga. Sakitu, teu hayang nu muluk-muluk.
Bulan hareup umur kuring panceg 38 taun. Meujeuhna boga anak tilu. Babaturan Saumur ge loba nu geus nyakolakeun anak-anakna ka SMP. Ah, ari nyabit-nyabit masalah anak teh deuih sok beuki lalewang jeung nalangsa hate teh. Aya nu nyebutkeun yen anak teh investasi, jaminan atawa bekel hirup urang jaga lamun urang geus kolot. Upama masih keneh kieu wae, heug kuring diparengkeun panjang umur, saha atuh anu bakal bela, saha anu bakal ngaulaan jaga lamun kuring geus nini-nini, lamun geus tokroh-tokroh? Reuay eta oge alo mah, boh alo teges boh alo ti gigir. Tapi da beda atuh. Tangtu bakal leuwih sugema ngurus anak beunang ngaborojolkeun sorangan.
Ceuk sobat kuring tea mah mending keneh kawas ayeuna cenah, bebas, rek kitu rek kieu ge moal aya nu nyarek, bisa ulin samemena. Enya upama ngingetkeun ka dinya mah. Ah, da geus seubeuh atuh ulin mah. Geus teu usum ubar-aber keur awewe pantar kuring mah. Geus waktuna mikiran hirup pikahareupeun. Aeh sobat? Sobat kuring nu mana? Da ti bareto ge kuring mah tara boga sobat medok. Kabeh ukur dianggap babaturan biasa. Tapi ka nu ieu mah make jeung hayang misobat sagala. Padahal kapan ari nu disebut sobat mah kudu geus amprok, geus jonghok, mindeng panggih, mindeng silih anjangan. Ieu mah can kungsi papanggih sakali-kali acan. Pedah mindeng teteleponan, der weh manehna ku kuring disebut sobat. Urang sebut sobat we saheulaanan.
Wawuh jeung manehna via telepon teh geus aya kana opat bulanna, tapi identitas ngeunaan dirina can pati jelas, hese ngorekna. Ngakukeunana mah urang Cigondewah. Umur opat puluhan, duda tapi teu kungsi boga anak cenah. Cicing jeung kolotna. Pagawean sapopoe ngabantuan bapana dagang kaen geblogan. Kalan-kalan cenah lamun keur kesel sok rajeun nyalurkeun hobby-na ngalukis.
Eta mah lamun geus ngobrol dina telepon jeung manehna sok poho di waktu jeung sok poho kana rupa-rupa masalah. Asa kahibur hate teh, asa aya batur pakumaha.
Mimiti wawuh teh basa manehna rek nelepon babaturanana, ari pek salah sambung, kalah nyambung ka nomer telepon kuring. Ari ceuk pikiran kuring harita, naon salahna ngalayanan jelema nu hayang wawuh, asal lain jelema jahat we! Kacirina mah bageur. Eta we dina nyaritana teu weleh sopan, jajauheun kana borongongong. Ka dieunakeun kuring sok wani menta bongbolongan perkara naon wae, ti mimiti masalah di tempat gawe nepi ka masalah nu pangurgenna, saperti status kuring ayeuna. Ka jelema saliwat ieuh cekeng, moal era. Nyahoeun ge henteu kana beungeut kuring teh.
Ayeuna oge keur ngadagoan telepon ti manehna. Da wayah kieu biasana oge “nganjangna” teh. Sajeroning ngadagoan telepon ngirining teh….naha ieu hate bet deg-degan wae? Jeung ayeuna mah asa rada remen ngalaman hal sarupa kieu teh. Peuting ieu ge ngadak-ngadak samar polah. Make jeung hariwang deuih, moal kitu pohoeun yen jam sakieu teh acara maneuh manehna ngajak ngobrol kuring? Geus diuk, geus nangtung, geus mukaan majalah can aya wae bel ti manehna teh. Tuluy telepon luhureun bupet teh dipencrong, angger jempling teu ngirining. Ih, naha kuring teh bet jadi kieu, bet jadi mindeng katerap sindrom telepon? Kalakuan teh bet balik deui ka jaman keur baleg tampele?
Kaduhung teu nanyakeun nomer telepon manehna. Tapi dipikir deui, lamun kuring apal nomerna sieun merengseng hayang nelepon ti heula. Asa kurang hade kuring nu ngamimitian mah. Era atuh. Kalah kumaha ge kuring teh awewe. Jaga imej, bisi manehna teu resepeun ka awewe anu agresif. Na atuh ari ngirining ari plong teh hate ngemplong.
“Assalamualaikum, “ pok teh bari hate mah tagiwur.
“Waalaikumsalam,” sora ti peuntas ditu, sora nu geus teu bireuk deui, sora nu ahir-ahir ieu teu weleh dedengeeun.
“Damel naon, Yi?…Nuju sibuk nya?” Tanya manehna.
“Ah, henteu, euh…ieu nuju maca,” jawab kuring, sora teh karasa asa ngageter.
“Ku naon, nuju teu raraos?”
“Henteu, ari kitu?” Ngahaja kuring malik nanya, ngarah bisa ngumpulkeun heula pangacian.
“Eta soantenna sapertos nu beurat,” cenah.
“Puguh nuju flu,” cekeng tamba era.
“Tos nuang landong?”
“Atos ku Ultraflu, tapi teu aya karaosna.”
“Da sanes ku nu kitu landong flu mah.”
“Kedah ku naon atuh? Ku susu? Ku bungbuahan?” Tanya kuring.
“Sanes, kedah dikeukeupan geura, pasti langsung damang!”
“Ih!” Kuring ukur wasa nyebut kitu, tapi mun kabeneran nangtungna hareupeun eunteung mah, beungeut teh pasti kaciri beureumna.
Saterusna saperti biasa obrolan teh sok ngaler ngidul. Ku nyambung wae deuih. Diajak ngobrol masalah mahalna pendidikan di Indonesia anu karereaanana teu kahontal ku rayat leutik, manehna mairan kalawan daria. Cenah hal ieu teh salah kolot-kolotna murid nu baleunghar. Sakitu sakieu ge ditarebak wae, bari can tangtu metodeu atikanana cocog keur anak-anakna. Ari lembaga atikan mah da puguh usaha ngaranna ge.
Diajak ngobrol masalah sastra komo hese ngeureunkeunana. Manehna kataji ku karya-karya Umar Kayam. Derekdek ngaguar kapunjulan carpon jeung novel Kayam. Ngeunaan istilah sastra daerah, manehna teu panuju lamun karya-karya sastra tiap seler bangsa disebut sastra daerah. Cenah eta istilah teh asa leuwih pas mun diganti ku sastra Sunda, sastra Jawa, sastra Bali, jeung sajabana, ngarah taya kesan nganggap handap kana kana ajen-ajen sastra unggal seler bangsa.
Ngobrol sajam teh asa sakiceup, nyaho-nyaho suku geus karasa cangkeul da narima telepon teh bari nangtung, tara kaburu metot korsi-korsi acan. Dina tungtung obrolan tara poho manehna sok mapatahan, “Teu kenging seueur emutan, geura kulem sing tibra,” cenah.
Angger, unggal tas narima telepon ti manehna teh sok hese sare. Ngaherang salila-lila. Ngabayang-bayang deui obrolan kuring jeung manehna cikeneh, taya nu kaliwat.
Aya nu matak heran, salila jadi batur ngobrol, manehna kawas nu teu panasaran kana kaayaan kuring nu sabenerna. Padahal kalolobaanana lalaki mah sok gereges gedebug. Pangalaman nu enggeus-enggeus, basa ku babaturan diamprokkeun jeung lalaki nu memang ngahaja rek diamprokkeun, maranehna sok neugtreug, sok hayang gancang panggih. Ari ieu mah kalah kuringna nu panasaran. Dicipta-cipta, sora anu leuleuy jeung agem kieu mah pantesna ge jelemana teh hideung santen, dedegan teu jangkung teu pendek, teu gendut teu begang.
Kungsi eta oge ku kuring dijalanan sangkan manehna ngajak panggih ti heula.
Cekeng teh, “Teu kabayang lamun urang diparengkeun paamprok jonghok, bakal sami kitu uplekna sareng upami ngobrol dina telepon?”
Jawabna teh, “Teu acan waktosna, Yi!” Cenah. “Akangna teu acan siap pendak, bilih Ayi reuwas.”
Lah make kudu pesiapan sagala. Kapan ngaranna ge babaturan. Ari kangaranan babaturan mah rek cop rek henteu euweuh istilah ngejat. Atuh lamun memang kuring teh selera manehna, kari jadikeun sobat. Henteu mah nya jadikeun babaturan biasa bae atuh.
Atawa…meureun mana kitu ge manehna boga anggapan yen kuring teh leuwih ti ngan saukur batur ngobrol? Nganggap kuring hiji wanoja nu istimewa? Lamun enya teh kitu, bagja temenan. Kawas rek cocog hate teh ka nu ieu mah. Beda keretegna. Cacak can nyaho jirimna kieu teh, komo mun geus tepung meureun. Tapi…kumaha lamun manehna nu ti heula kuciwa pedah jirim kuring sulaya tina implenganana? Ah, pasrah we kuring mah. Ceuk tadi ge cop wae tuluykeun, henteu mah kari kumaha engke, paling oge aya salasaurang nu nyeri hate, eta mah wayahna, tamaha bongan sorangan bet hayang wawanohan. Ngan jujur we, kuring satengah kapengpeongan ku manehna teh. Pikiran teh cos deui cos deui ka nu can puguh rupana, belaan ngabayang-bayang beungeutna ge dipaparah. Ayeuna mah taya waktu keur mikiran nu sejen. Hese dibangbalerkeunana. Bisa jadi manehna oge sarua. Da sakapeung mah sok betus yen manehna ge sok inget wae ka kuring cenah, sarta keukeuh jangji rek mikanyaah. Ngan tara dianggap, sieun bohong. Boa ukur heureuy atawa hayang ngabubungah kuring wungkul.
“Wengi kamari mah ngimpen sasarengan, mani asa enya,” ceuk manehna dina hiji waktu.
“Sasarengan sareng saha?”
“Muhun sareng Ayi, ngan Ayina teu kersa nyarios, jamedud we salami-lami.”
“Jamedud teh bakat ku kesel, ku naon bet alim nembongan?” Kuring asa manggih jalan pikeun ngajak panggih.
“Aya kasieun Akang teh, sieun Ayina hiber.”
“Muhun da abdi teh japati. Tangtos hiber ari disampeurkeun ku ucing garong mah. Ari teu rumaos ucing garong mah teu kedah sieun.” Dikitukeun teh manehna kalah ngagikgik seuri.
“Nya ari keukeuh-keukeuh teuing mah hayu atuh . Bilih gering nangtung ngalanglayung ngemutan Akang, Si Ucing Borangan,” tembalna.
Ahirna sapuk rek patepung layung. Tatarucingan anu salila ieu teu weleh ngaganggu pipikiran bakal lekasan. Implengan mah geus miheulaan, ngareka carita lamun tea mah enya kuring laksana babarengan jeung Si Akang. Pasti bakal karasa warna-warnina dunya teh, teu monoton kawas ayeuna. Mun diparengkeun tea mah ngajodo, bakal sarua jeung batur boga lalakonkeuneun di pagawean, nyaritakeun paripolah salaki jeung anak boh nu pikakeuheuleunana boh nu pikayungyuneunana. Moal bengong teuing kawas samemehna. Ayeuna mah bakal aya nu nganteur balanja, aya nu nganteur ka salon, jeung aya nu marengan ka ondangan.
Poe Minggu bakal aya nu ngabaturan lumpat isuk-isuk. Sugan daekeun manehna rek diajak nanjak ka Ciuyah tuluy ka Barukai nepi ka ngoprot kesang, saterusna ngadon reureuh heula di tukang surabi. Poe Rebo sore rek menta dianteur senam. Bari nungguan kuring, bisi keseleun manehna bisa nepak heula jeung bapa-bapa nu sok biasa narepak di lapang badminton jero aula gigireun sanggar senam.
Jangjian panggih teh poe Minggu, di hareupeun rumah sakit Asadyra. Sisi jalan cenah ngarah gampang neangna. Heug cekeng.
Teu betus ka sasaha. Era. Batur mah geus nepi ka marana mah lalampahan ngambah rumah tangga teh, kuring mah kakara rek pendekatan. Teu loba persiapan. Dangdan ge teu beda ti mun rek indit gawe. Ngan rada riweuh teh ngarancang obrolan. Dina adegan panggih munggaran kudu ngomong naon? Satuluyna sanggeus suasana leyur sikep teh kudu kumaha jeung kudu nyarita naon deui? Ah, bagean itu barina ge nyieun skenariona mah, make kudu pusing.
Pikeun negeskeun yen nu datang teh manehna, cenah cirina make carry hideung. Ari kuring cirina make calana jins panjang, ka luhurna make kaos wol tangan panjang pulas beureum ati, sapatu jeung tasna warna hideung.
Kuring ngajengjen sisi jalan, kawas nu keur megat angkot, nyidikkeun unggal carry hideung nu pareng ngaliwat ka hareupeun.
Geus sapuluh menit nu didagoan teh can embol-embol. Nyeri beuheung sosonggeteun teh ayeuna mah lain ukur dina babasan. Ngadak-ngadak poe ieu mah mani ngabring deuih carry hideung teh, jol lain jol lain. …Geus liwat lima belas menit can aya keneh mobil nu eureun hareupeun. Enyaan nyiksa Si Akang mah.
Ti Beulah kulon katembong aya carry hideung deui, beda ti nu sejen majuna teu teu nyemprung ieu mah. Beuki deukeut beuki laun. Tah meureun ieu nu keur kacida diarep-arep teh. Kuring neger-neger maneh. Reg eureun hareupeun pisan. Bray kaca mobil hareup dibuka ku nu nyetirna. Breh manehna, manggut bari imut. Seblak! Karasa jeroeun dada aya nu nyeblak. Gusti…ieu kitu Si Akang teh?
Sanggeus maehan mesin mobil tuluy manehna turun. Alhamdulillah, teu mencog tina sangkaan, hideung santen, dedeganana teu pendek teu jangkung, teu begang teu lintuh, meujeuhna tea. Buukna kawas nu anyar dicukur, disisir rapih dikatukangkeun. Bajuna kameja tangan panjang bodas nyacas, calana panjang biru dongker, ngajiripit tapak istrika. Tapi…teu tuluy nyampeurkeun kuring, kalah koreleng muru panto mobil nu tengah.
Kuring masih keneh ngajengjen. Bingung kudu kumaha ngamimitianana. Si Akang keur ngusey ngabantuan nu turun tina jok tengah. Dina kaayaan hate nu geus teu sabar hayang geura ngobrol, Si Akang nyampeurkeun bari ngadorong korsi roda nu didiukan ku lalaki pantar manehna.
“Damang Yi?” Ceuk nu diuk dina korsi roda bari ngasongkeun leungeun katuhu, ngajak sasalaman. Ngagebegna hate geus teu kudu dicaritakeun deui. Horeng Si Akang mah nu ieu nu diuk dina korsi roda. Bari imut kapaksa kuring nampanan leungeunna.
“Reuwas nya Yi?…Tapi tos pendak mah pan moal panasaran!” Ceuk manehna deui bari ngajak seuri. Aduh eta sora, sora nu teu weleh napel dina ceuli kuring, sora nu geus ngabalukarkeun kuring jadi boga kasakit insomnia. Tapi……..
Deudeuh teuing, anjeun anu teu weleh ngabeberah lamun kuring keur susah, anjeun anu dina sela-sela obrolan na telepon kungsi jangji baris mikanyaah, horeng tanpadaksa, teu bisa leumpang. Hate ngarakacak sedih nenjo kaayaan kieu mah. Mani hayang nging we ceurik saseubeuhna, ulah nyesakeun eueuriheun.
Ditilik-tilik teh euweuh tagog Bandar kaen. Asa leuwih pantes disebut seniman. Pangawakanana rada begang. Make pakean sahinasna, kameja cele tangan panjang warnana dominan beureum, calana panjangna jins belel, disapatu sendal. Buuk sataktak dibuntut kuda. Kumis rogok teu kaurus. Sakareretan mah beungeutna asa rek mirip Acil Bimbo.
“Implengan Akang teu nyalahan. Ayi teh persis pisan sareng anu sok kaimpenkeun,” ceuk manehna deui bari neuteup seukeut.
Kuring angger ngajengjen, angger imut kapaksa. Anu biasana sok galecok jeung wani sempal guyon ari ngobrol dina telepon teh ayeuna mah teu beda ti arca, kasima.
“Nepangkeun, ieu Asep supir Akang,” cenah. Ku kuring direret sakeudeung, nu disebut Asep ukur seuri.
“Teu sae ngobrol di jalan, urang di lebet yu!” Manehna ngajak asup kana mobil.
Geuleuyeung nu diuk dina korsi roda teh didorong deui ku supirna, kalawan hese beleke diunggahkeun kana mobil. Kuring nuturkeun, suku nurut we basa diajak unggah teh. Gek dina jok tengah gigireun manehna. Kareret korsi roda ngabagug di tukang.
Geleser mobil maju ka wetankeun. Basa ramo leungeun kenca Si Akang nyekel ramo leungeun katuhu kuring, pageuh pisan, kuring ngagebeg deui wae. Tapi…rek dikepeskeun teh teu tega…asa karunya. Ku loba teu nyangkana kajadian poe ieu mah.
“Mangga atuh bade teras ka mana? Akang mah ngiringan,” manehna ngaharewos kana ceuli.
Kuring tungkul, teu wasa nembalan…balukar kareureuwasan.***

(This short story special for you, Fz. I hope you like it, and what your opinion about it? I need your comment please!)