Ekspresi narsis-ku

Ku Popon Saadah

Aya ku mindeng HP tinggaleun di imah tèh. Rumasa, atuda ari rèk indit ka sakola tèh sok loba bawaeun. Salian ti alat tulis, make-up inti, parfum, tisu, kacamata, ogè buku bacaan keur bacaeun mun pareng aya waktu keur macana. Jaba kudu nyiapkeun kaos tangan, kaos kaki, jèkèt, hèlm, jeung konci motor. Lat baè poho, HP can disakuan.
Barang nepi ka sakola, sup ka ruang guru. Capa-cipi kana saku, eueuhh… HP tinggaleun deui di imah. Angkeuhan tèh keun baè lah teu nyekel HP sapoè mah, ngirit-ngirit pulsa. Tapi teu burung loba ngahuleng di ruang guru tèh. Katambah poè ieu mah sim kuring teu asup ka kelas, da jam pelajaran basa Sunda diparakè ku guru-guru nu ngajar pelajaran nu di-UN-keun. Ngan tetep sim kuring kudu hadir, bisi aya barudak kelas F anu perlu ka walikelasna. Jadi lumayan salsè.
Korèlèng ka tukang, niat rèk ka cai. Kabeneran jamban tèh duanana karosong, pantona teu dikaronci. Sim kuring asup ka jamban nu kahiji, Beulah kènca. Brug nutupkeun panto anu otomatis ngonci sorangan. Di jero jamban èstuning tenang, taya sangkaan rèk hèsè kaluar, da geus apal, bakal gampang mukana deui lamun èta panto dibukana ti jero jamban. Biasana gè kitu, unggal poè tara boga masalah jeung panto jamban nu ieu tèh. Tapi geuning poè èta mah si panto tèh ngadak-ngadak hèsè dibukana deui. Ngonci sorangan. Lain bakat ku otomatis, tapi sigana èta konci panto tèh geus ruksak. Cindekna sim kuring kakerem di jero salila-lila.
Sim kuring geus uga-ugil, geus ngagujrag-gujrag gagang panto, rarasaan si panto tèh kalah beuki pageuh nutupna. Ya Allah, umur-umuran kakara ayeuna sim kuring ngalaman kakonci di jero jamban. Gusti Nu Agung, kumaha carana sangkan abdi tiasa kaluar? Gap kana saku baju, neangan HP, niat tèh rèk nelepon babaturan nu aya di ruang guru, rèk dititah nyokot konci panto jamban ka Pa Dadan (pesuruh sakola). Aèh, pan HP-na ogè tinggaleun tèa di imah.
Sakali deui sim kuring ngagujrag-gujrag panto. Si panto taya tanda-tanda bisa muka. Bingung. Kabayang mun sapoè jeput nepi ka peuting tur nepi ka isukna deui teu aya nu nganyahoankeun yèn sim kuring kakerem, aya bahan ngèndong di jero jamban. Mèmang teu sageumpeur mun urang kajebak dina lift, tapi mun teu bisa kaluar waè tèh, nya rugi wè nu aya, sim kuring moal bisa balik. Jaba awak geus mimiti cangkeul. Sakalieun hayang diuk gè kapan moal bisa di jamban mah.
Antukna, èra-èra gè sim kuring jojorowokan nyalukan Pa Dadan. Tapi can kadèngè aya nu nyampeurkeun. Duh, mun HP teu tinggaleun mah ieu masalah tèh bisa langsung kaungkulan ayeuna kènèh. Sim kuring jojorowokan deui. Kawasna kabeneran harita mah aya barudak nu ngalanto ka buruan jamban, da kadèngè aya nu tinggerendeng. Teu kungsi lila kadèngè sora lèngkah sapatu jeung sora barudak rècok, sada lobaan. Hatè atoh kacida bari surak, sabab geus pasti moal tulus ngèndong di jamban tèh. Barudak tinggaledor, kawasna keur neunggeulan gagang panto, tuluy gagang panto tèh digalujrag-gujrag bari angger rècok. Panto keukeuh pageuh. Ngan hatè geus tenang ayeuna mah, teu bingung cara tadi.
“Punten Ibuna minggir heula, panto badè didobrak,” ceuk sora budak lalaki rada ngagorowok ti luar. Sim kuring nurut, tuluy ngadon nyempod di juru jamban. Teu lila kadèngè nu mèrè aba-aba. “Satu…dua…tiga…. Baraakkk!!! Ahirna muka ogè si panto tèh, sabab nu ngadobrakna aya kana limaanana. Alhamdulillah, panto tèh rujad.
Barang bray panto muka, sim kuring kakara nyaho, horèng ieu kajadian tèh loba nu ngalalajoanan. Dirèrèt saurang-saurang, katempo murid-murid anu lolobana kelas 9 I bari marakè baju olahraga jeung lolobana lalaki tèh aya nu biwirna keur ngarenyu nahan piseurieun, aya nu nyèrèngèh, aya nu terang-terangan seuseurian, aya nu ukur mèsem.
Sabenerna sim kuring gè lain teu èra ku kajadian bieu tèh, mun kongang mah hayang beretek wè lumpat nyingkahan èta tempat. Hayang ngabecir ka ruang guru. Ngan piraku deui aya kolot lulumpatan beberebetan mah. Tungtungna sim kuring ukur bisa haha-hèhèh. Kapireng aya murid lalaki nu nyarita kieu, “Si Ibu kakerem hahaha…,” bari babarakatakan. Sim kuring bati seuri konèng dikitukeun tèh.
Coba mun harita HP teu tinggaleun mah, kakeremna sim kuring di jamban sakola moal kungsi gujrud. Tina ieu kajadian jadi boga kacindekan, yèn kiwari HP tèh geus jadi barang penting, nepi ka teu bisa jauh tina diri nu bogana.
Perkara panto nu rujad alatan didobrak ku barudak, keun wè antep ah urusan PKS sarana jeung prasarana èta mah, bongan geus wawanianan ngerem sim kuring di jero jamban.***

(Dimuat dina Mangle No. 2054, 16-22 Pebruari 2006)

Karasa pisan tiiseunana imah teh euweuh manehna mah. Tuman unggal wayah kieu kadenge ngagembrung musik pop Indonesia atawa pop Barat ti kamar hareup, sok jempena teh lamun geus ngong adan magrib. Geus dua poe eta kamar teh suwung. Nu ngeusianana keur ka kampus. Saminggu cenah ngadon ngendong di kampusna teh, jadi panitia opspek mahasiswa anyar.
Karasa pisan deuih leungiteunana hate teh, asa cuang-cieung karareueung. Padahal di imah teh kapan teu sorangan, aya Ibu jeung Bapa Haji, aya Bi Sari jeung Mang Undang. Tuda ngan manehna wungkul anu titen ka kuring mah. Euweuh deui. Cacak kuring teh ukur adi kukutna. Ceuk kasarna mah kuring teh anak badega indungna anu taun-taun dipihapekeun sina sagawe-gawe di imahna. Tapi kawasna manehna mah teu ieuh nganggap anak badega, nu karasa mah sikepna ka kuring teh teu beda ti lanceuk ka adi.
Lain hartina rek ngaleuleungit jasa kolotna anu geus haat ngampihan, ngurus, tuluy nyakolakeun kuring nepi ka lulusna SMA. Ngan karasa asa leuwih dominan pangaruh dirina kana hirup kuring teh. Kuring bisa nuluykeun sakola ge alatan usul manehna ka indung bapana. Malah sok era mun manehna geus protes ka kolotna ngeunaan diri kuring teh. Da teu hayang teusing dianggap tur diaku anak teges ku kolotna teh barina ge. Ku diampihan di imahna ge geus pirang-pirang untung keur kuring mah. (more…)

Ku Popon Saadah

(Dimuat dina Mangle no.1987, 21-27 Oktober 2004)

Aya ondangan reuni. Moal didatangan. Lain embung gaul, lain teu hayang silaturahmi jeung babaturan keur di SMA, tapi hoream nyanghareupan pertanyaan-pertanyaan kliseu anu pasti bakal kalaluar tina biwir maranehna, saperti: “Meunangkeun urang mana?”, “Geus boga sabarahiji bati teh?” Lamun dijawab sajujurna yen kuring nepi ka danget ieu masih keneh nyorangan, pasti bakal naranya deui bari nganaha-naha. “Kutan can kawin?”, Naha bet bisa kitu?”, “lain lelesaheun mah?”, “Tong pipilih teuing atuh!”
Enya, ku naon atuh nya? Da usaha mah enggeus. Diamprok-amprok ku babaturan mindeng, tapi hese rek copna. Aya kuringna daek, susuganan surup jeung lelembutan, ituna teu mere respon deui sabada panggih teh. Atawa, ituna kaciri aya minat, kuringna teu purun lantaran sipatna teu parok jeung hate. Tapi disebut pipilih mah teu rumasa. Nu penting mah bageur jeung bener pijodoeun teh. Atuh leuwihna ti eta hayang anu gede tanggung jawabna ka kulawarga. Sakitu, teu hayang nu muluk-muluk.
Bulan hareup umur kuring panceg 38 taun. Meujeuhna boga anak tilu. Babaturan Saumur ge loba nu geus nyakolakeun anak-anakna ka SMP. Ah, ari nyabit-nyabit masalah anak teh deuih sok beuki lalewang jeung nalangsa hate teh. Aya nu nyebutkeun yen anak teh investasi, jaminan atawa bekel hirup urang jaga lamun urang geus kolot. Upama masih keneh kieu wae, heug kuring diparengkeun panjang umur, saha atuh anu bakal bela, saha anu bakal ngaulaan jaga lamun kuring geus nini-nini, lamun geus tokroh-tokroh? Reuay eta oge alo mah, boh alo teges boh alo ti gigir. Tapi da beda atuh. Tangtu bakal leuwih sugema ngurus anak beunang ngaborojolkeun sorangan.
Ceuk sobat kuring tea mah mending keneh kawas ayeuna cenah, bebas, rek kitu rek kieu ge moal aya nu nyarek, bisa ulin samemena. Enya upama ngingetkeun ka dinya mah. Ah, da geus seubeuh atuh ulin mah. Geus teu usum ubar-aber keur awewe pantar kuring mah. Geus waktuna mikiran hirup pikahareupeun. Aeh sobat? Sobat kuring nu mana? Da ti bareto ge kuring mah tara boga sobat medok. Kabeh ukur dianggap babaturan biasa. Tapi ka nu ieu mah make jeung hayang misobat sagala. Padahal kapan ari nu disebut sobat mah kudu geus amprok, geus jonghok, mindeng panggih, mindeng silih anjangan. Ieu mah can kungsi papanggih sakali-kali acan. Pedah mindeng teteleponan, der weh manehna ku kuring disebut sobat. Urang sebut sobat we saheulaanan. (more…)

Gambar: id.wikipedia.org

Ku Ki Warsita

“Akang, Nyai téh keur nyiram!” ceuk pamajikan dina hiji peuting. Harita téh kuring keur ngadekul nuliskeun hutang nu keur meujeuhna raweuy. Atoh aya, reuwas aya ngadéngé omongan kitu téh. Atohna, duméh geus hayang boga budak téh, geus tujuh taun rarabi can kaparengkeun baé. Reuwasna, éta ku ngadéngé kecap “nyiram”. Jol bréh baé dina sawangan téh, pamajikan kuring ngadadak samar kahayang. Mangkaning ceuk béja, anu nyiram mah kahayangna téh sok nu anéh-anéh.
Tong jauh-jauh, Nyi Sarti tatangga kuring, basa keur nyiramna téh kungsi hayang naékan tangkal kapala. Ari teu digugu, ceuk kolot mah sok aya matakna. Atuh harita kénéh ogé salakina cakah-cikih nyieun tarajé. Nu matak watir mah Jang Samo, pamajikanana kungsi boga kahayang anu henteu ilahar. Tengah peuting jemplang-jempling, keukeuh hayang lalajo maén bal. Dina televisi keur eweuh siaran maén bal, atuh kapaksa Jang Samo ngeprak barudak, sina maraén bal di buruan imah.
Tacan anggeus mikiran nu nyiram téh, geus ngong mantén pamajikan nyarita.
“Asa hayang és campur ieu téh, Kang.” Pokna. Tuh nya ceuk kuring ogé.
“Cik atuh apan ayeuna téh tengah peuting!” ceuk kuring bari muncereng. “Isukan deui, urang nganjuk ka Bi Emin!”
“Ah, da hayang ayeuna,” manéhna ngajanggilek. Beu, duka geus kieu mah. Pamajikan mimiti samar kahayang. Ari henteu digugu, da ceuk kolot sok aya matakna. Nu matak peuting-peuting ogé maksakeun ngetrokan warung. Mani bangun hélok naker nu boga warung téh, pédah aya nu balanja és campur tengah peuting. (more…)

Gambar: swww.suarantb.com

Karya Hadi AKS

Manéhna nyangsaya bari neuteup lalangit.
Sanajan ukur kacaangan ku lampu sapuluh watt, tétéla beungeutna sepa. Panonna surem henteu hurung cara sasarina. Kakeueung nyaliara ngarungkup lelembutanana. Ceuk keretegna, boa-boa peuting ieu aing bakal paéh téh. Bari teu kasawang ku manéhna, rék ditelasan ku cara kumaha dirina ku nu ngaéksékusi téh. Naha digantung, ditémbak, atawa beuheungna dipangkék sakaligus. Biheung hukuman naon anu bakal disorang ku manéhna. Nu puguh muringkak baé bulu pundukna ari teg inget ka dinya, bari dirina teu walakaya. Teu bisa nyiar pamuntangan jeung moal aya nu bisa nulungan. Awakna leuleus barang tadi beurang di rohang sidang Hakim ketua mutuskeun perkarana, “…ku kituna, sadérék terdakwa Jaid Jahidin ditibanan hukum pati!”
Koréjat manéhna cengkat.
Luak-lieuk. Malakalmaot asa geus ngajega hareupeunana. Awakna ngabrigbrig nahan kasieun. Teuteupna muter ka sakuriling kamar.
Naha aing bet sieun paéh? Teu, aing teu kudu rentag sanajan kudu nemahan pati. Geus panceg ti anggalna, niat rék jihad di jalan Alloh.
Enya aing kudu teteg, teu galideur. Lebah kiwari kudu nemahan pati, muga-muga aing sing gugur jadi suhada. Puncak kasugemaan hirup anu jadi udagan jeung angen-angen para sohabat Rosul. Tepi kadinya manhna teu kebat, tikorona nyelek. Panonna lamur kakeueum cipanon.
Brek ngalangkang deui kaayaan tadi beurang di rohang sidang. Sidang anu katilu, sidang pamungkas anu mutuskeun yén dirina kudu dihukum pati.
Asa nongtoréng kénéh omongan jaksa anu nungtut dirina. Tudingan anu dijieun-jien sarta méngpar tina bebeneran ceuk rarasaanana.
“Sadérék Jaid geus saéngko jeung Az, NMT, dina ngararancang ngabeledugkeun bom di hareupeun gedong Kedubes Australia dina tanggal 9 Séptémber 2004. Sadérék ogé kabuktian geus mantuan kelompok téroris ku cara nyumputkeun Az jeung NMT tepi ka henteu kasusud ku pulisi. Éta tindakan téh masing-masing geus ngalanggar pasal…”
Jaksa ogé nétélakeun kumaha ketak Jaid dina mantuan rarancang ngabeledugkeun bom. Pertéla pisan jaba panjang katerangan anu dibacakeun ku jaksa téh. Kalimah anu manéhna inget, nya éta:
“Teu aya hal anu bisa ngahampangkeun hukuman ka Sadérék Jaid, lantaran teu katémbong boga rasa kaduhung, jawabanana pabeulit teu kaharti, sarta kalakuanana geus ngaganggu kana stabilitas ékonomi jeung kaamanan nasional. Ku kituna teu aya hukuman nu leuwih pantes iwal ti sadérék terdakwa Jaid Jahidin kudu ditibanan hukum pati!” (more…)

Carpon lucu Dedy Windyagiri

Kuring kungsi digawé di hotél Lembah Hijau, Ciloto, Cianjur. Harita General Managerna Bapa Sudi Hartono nu kungsi jadi ketua PHRI sakabupatén Cianjur.
Hiji poé Bapa GM manggil kuring ka kantorna. Saurna téh aya tamu hotél urang Amerika hayang diajar basa Sunda, bari nalék kuring bisa atawa sanggup henteuna ngajar basa Sunda ku basa Inggris.
Teu mikir dua kali langsung ku kuring disanggupan. Lain baé kabita ku honorna nu cenah rék dibayar ku dolar, tapi hayang nyaho bisa henteuna kuring ngajar basa Sunda ku basa Inggris, sakalian ngalancarkeun basa Inggris. Ngahaja-haja mah manggih kasempetan siga kieu biheung iraha. Asa reueus basa Sunda dipikareueus ku urang asing.
Isukna kuring ditepungkeunn jeung Mr. Steven di bungalowna. Jelemana simpati, keuna kana babasan dedeg sampé rupa hadé.
(more…)

Mulan-malen mikir-mikir jeung ngintip-ngintip kaayaan manehna di Jakarta, ahirna gilig rek didatangan. Sanggeus meunang informasi anu lengkep ngeunaan padumukan jeung kagiatanana sapopoe, lahaola ku kuring ditepungan.
Bebeja ka satpam nu keur ngajega di lawang pos hareupeun studio mah kuring teh dulurna Sang Idola, anu ngahaja hayang panggih. Sugan teh rek tuluy tetelepek jeung moal ngidinan, harita keneh satpam nitah kuring langsung asup ka jero rohangan.
Ti kajauhan ge panon geus awas ka nu keur diteangan. Teu ngarasa pangling atawa kalinglap, sabab awakna teu regrog, ti bareto ge sakitu, teu ngalintuhan teu ngabegangan. Buukna teu robah deuih, angger digondrongkeun semet nuruban ceuli jeung pundukna. Manehna keur ngajanteng deukeut keyboard bari notor botol nu dieusi cai herang. Dipirig ku jajantung nu ujug-ujug ratug, ngawani-wani maneh nyampeurkeun ka nu kakara rengse nginum. (more…)

(Dimuat dina Mangle, No. 1931, 18-24 September 2003)

Manahoreng nu ngaranna rasa resep teh geuning gaib. Teu katenjo tapi karasa ayana jeroeun dada. Teuing ti iraha nyiliwurina, ujug-ujug geus ngancik na ati. Dina ati ge teuing lebah manana, da puguh gaib tea.
Manahoreng rasa resep teh upama diipuk jeung digemuk mah kumaha we tutuwuhan, akaran, sirungan, daunan, kembangan, buahan.
Sabenerna mindeng ngalaman mikaresep jelema mah. Tara ieuh dipikiran sabab musababna, da atuh lumrah nu kitu mah. Manusiawi cenah geuning. Naha ari ayeuna, eta rasa teh mangaruhan pisan kana pipikiran. Make jeung uleng deuih mikiran ti mana jeung ti iraha eta rasa euntreup na lolongkrang hate kuring nu ngan ieu-ieuna. (more…)

(Dimuat Dina Mangle No. 1991, 25 Nopember - 1 Desember 2004)

Matin, rek balaka bae kuring teh ngarasa kacida bagjana ngalaman heula dipanggihkeun jeung anjeun. Anu tetela lain ngan ukur panggih saharitaeun, tapi diparengkeun babarengan ngalalakon dina sempalan hirup urang. Teu nyangka sacongo buuk oge, anjeun bakal gede pangaruhna kana kahirupan pribadi kuring anu geus mangtaun-taun karasa cawerang. Cawerang, sabab kuring teh hiji anak anu hanaang ku kanyaah indung.
Lamun tea mah ngimpi jelema teh bisa diandelkeun ma’nana, lain ngan ukur kembangna sare, nya ngan wungkul dina ngimpi kuring bisa jonghok jeung indung teges teh. Kitu ge ngan sajorelat-sajorelat. Teu kawas batur bisa samemena dikeukeupan, diaping dijaring ku nu ngalahirkeun maranehna teh. Tapi tangtu ayeuna mah geus teu cawerang deui, da aya anjeun anu kanyaah jeung kabelana geus karasa ku kuring sorangan. (more…)